Home › आरोग्य टिप्स
आरोग्य टिप्स
कॅन्सर तपासणी, जेवण, धोक्याची लक्षणं आणि काळजी याबद्दलची छोटी, सोपी माहिती. ही फक्त माहिती आहे, वैद्यकीय सल्ला नाही.
काय टेस्ट करायची (स्क्रीनिंग)
सर्विक्स कॅन्सर (गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग): एका साध्या टेस्टने तो लवकर शोधता येतो
भारतीय महिलांमध्ये सर्विक्स कॅन्सर (गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग) हा एक अतिशय सामान्य कर्करोग आहे. त्यामुळे काही त्रास होण्याआधीच तो शोधता येतो.
ब्रेस्ट कॅन्सर (स्तनाचा कर्करोग): तुमचं शरीर कसं आहे ते ओळखा
भारतीय महिलांमध्ये ब्रेस्ट कॅन्सर (स्तनाचा कर्करोग) हा सर्वात सामान्य कर्करोग आहे. लवकर सापडल्यास यावर उपचार करणं सोपं जातं.
तोंडाचा कर्करोग: आरशात २ मिनिटांची तपासणी
भारतात तोंडाचा कर्करोग खूप सामान्य आहे, मुख्यत्वे तंबाखू आणि सुपारीमुळे. हा अनेकदा एका छोट्या डागापासून सुरू होतो.
आतड्यांचा कर्करोग (Bowel cancer): लवकर शोधणाऱ्या टेस्ट्स
आतड्यांचा (colon and rectal) कर्करोग अनेकदा साध्या टेस्ट्सने लवकर शोधता येतो.
लंग कॅन्सर (फुफ्फुसाचा कर्करोग): कोणाला स्कॅनबद्दल विचारायला हवं
धूम्रपानामुळे बहुतांश लंग कॅन्सर (फुफ्फुसाचा कर्करोग) होतो. खूप वर्षं धूम्रपान करणाऱ्यांसाठी, एक खास स्कॅन तो लवकर शोधू शकतो.
तुमच्या जवळ मोफत कॅन्सर तपासणी
सरकारी आरोग्य केंद्रे ३० वर्षे आणि त्याहून अधिक वयाच्या लोकांची तोंडाचा, ब्रेस्ट कॅन्सर (स्तनाचा कर्करोग) आणि सर्विक्स कॅन्सर (गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग) साठी तपासणी करतात.
National Cancer Awareness Day: लवकर तपासणी करून घ्या
आज, ७ नोव्हेंबर रोजी, भारत National Cancer Awareness Day साजरा करत आहे.
सर्विक्स कॅन्सर (गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग) थांबवता येऊ शकतो
१७ नोव्हेंबर रोजी, WHO सर्विक्स कॅन्सर (गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग) संपवण्यासाठी कृती दिवस पाळतं.
काय खायचं
कॅन्सरचा धोका कमी करणारी ताटं
कोणत्याही एका अन्नाने कॅन्सर टळत नाही. पण रोजच्या खाण्याच्या सवयींमुळे खूप फरक पडतो.
तंबाखू, सुपारी आणि दारू: खरी माहिती
हे भारतातील कॅन्सरच्या सर्वात मोठ्या कारणांपैकी एक आहेत.
कॅन्सरच्या उपचारादरम्यान चांगलं खाणं
चांगलं जेवण शरीराला उपचारांचा सामना करायला मदत करतं. छोट्या बदलांनीही मदत होते.
रोगप्रतिकारशक्ती कमी असताना सुरक्षित अन्न
केमोथेरपीमुळे शरीराची रोगप्रतिकारशक्ती कमकुवत होऊ शकते. अन्नातील जंतूंमुळे मग गंभीर आजार होऊ शकतो.
तोंडाला फोड किंवा मळमळ? सोपे अन्न
उपचारामुळे खाणे कठीण होऊ शकते. या टिप्स अनेकांना मदत करतात.
जास्त हालचाल करा, तुमचा धोका कमी करा
सक्रिय राहिल्याने आणि निरोगी वजन ठेवल्याने अनेक कॅन्सरचा धोका कमी होतो.
हर्बल औषधे आणि सप्लिमेंट्स: तुमच्या डॉक्टरला सांगा
अनेक कुटुंबे उपचारांसोबत घरगुती उपाय करून पाहतात. काहींमुळे नुकसान होऊ शकते.
लक्षणे ओळखा
शरीराची लक्षणे ज्यांकडे तुम्ही दुर्लक्ष करू नये
यापैकी बहुतांश कॅन्सर नसतात. पण जर ती २ ते ३ आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ राहतील, तर डॉक्टरला दाखवा.
तोंडाचा कॅन्सर: सुरुवातीची लक्षणे
लवकर निदान झाल्यास, तोंडाचा कॅन्सर बरा करणे खूप सोपे असते.
स्तनातील बदल जे डॉक्टरला दाखवावेत
स्तनातील बहुतांश गाठी कॅन्सर नसतात. तरीही प्रत्येक बदलाची तपासणी केली पाहिजे.
महिलांचे कॅन्सर: ज्याबद्दल बोलले पाहिजे अशी लक्षणे
अनेक महिलांना या लक्षणांबद्दल संकोच वाटतो. डॉक्टर त्यांना रोज पाहतात.
रक्ताचे कॅन्सर: सहज दुर्लक्षित होणारी लक्षणे
ल्युकेमिया, लिम्फोमा आणि मायलोमाची सुरुवात रोजच्या आजारासारख्या दिसणाऱ्या लक्षणांनी होऊ शकते.
मुलांमधील कॅन्सर: पालकांना माहित असायला हवीत अशी लक्षणे
बालपणीचा कॅन्सर दुर्मिळ असतो, आणि तो लवकर सापडल्यास अनेक मुलांवर यशस्वी उपचार केले जातात.
जागतिक कॅन्सर दिन: लक्षणे ओळखा, तपासणी करा
आज, ४ फेब्रुवारी, जागतिक कॅन्सर दिन आहे.
समज की सत्य
समज: कॅन्सर स्पर्शाने पसरतो
सत्य: तुम्हाला दुसऱ्या व्यक्तीकडून कॅन्सर होऊ शकत नाही.
समज: बायोप्सी केल्याने कॅन्सर पसरतो
सत्य: बायोप्सी सुरक्षित आहे आणि योग्य उपचारांचे नियोजन करण्यासाठी ती आवश्यक आहे.
समज: साखर खाल्ल्याने कॅन्सर वेगाने वाढतो
सत्य: साखर सोडल्याने कॅन्सर कमी होत नाही.
समज: फक्त धूम्रपान करणाऱ्यांनाच फुफ्फुसाचा कॅन्सर होतो
सत्य: ज्यांनी कधीही धूम्रपान केले नाही त्यांनाही फुफ्फुसाचा कॅन्सर होऊ शकतो.
समज: कॅन्सर म्हणजे नेहमीच मृत्यू
सत्य: अनेक कॅन्सरवर चांगला उपचार केला जाऊ शकतो, विशेषतः जेव्हा ते लवकर सापडतात.
समज: घरगुती उपाय कॅन्सरच्या उपचारांची जागा घेऊ शकतात
फॅक्ट: कोणतीही औषधी वनस्पती, डाएट किंवा घरगुती उपायाने कॅन्सरवर एकट्याने उपचार करता येतो हे सिद्ध झालेले नाही.
गैरसमज: माझ्या कुटुंबात कॅन्सर नाही म्हणजे मी सुरक्षित आहे
फॅक्ट: बहुतेक कॅन्सर कुटुंबातल्या पिढ्यानपिढ्या चालत येत नाहीत.
जागतिक हेपेटायटीस डे: तुमच्या लिव्हरचे रक्षण करा
दीर्घकाळ चालणारे हेपेटायटीस बी आणि सी इन्फेक्शन हे लिव्हर कॅन्सरची मुख्य कारणे आहेत.
उपचारादरम्यान
केमोथेरपीच्या वेळी ताप येणे ही इमर्जन्सी आहे
केमोथेरपीमुळे इन्फेक्शनशी लढणाऱ्या पेशी कमी होऊ शकतात. त्यामुळे ताप खूप लवकर गंभीर होऊ शकतो.
उपचारादरम्यान इन्फेक्शन टाळा
साध्या सवयींमुळे कमी इम्युनिटी असलेल्या व्यक्तीचे रक्षण होते.
उपचारादरम्यान सतत थकवा जाणवणे
थकवा (फटीग) हा एक खूप कॉमन साईड इफेक्ट आहे. तो खरा असतो आणि कमी करता येतो.
कॅन्सर असलेल्या व्यक्तीची काळजी घेणे
काळजी घेणाऱ्यांवर खूप जबाबदाऱ्या असतात. स्वतःची काळजी घेतल्याने तुम्ही ज्या व्यक्तीची काळजी घेता त्यांनाही मदत होते.
तुमच्या कॅन्सर डॉक्टरला विचारायचे प्रश्न
तुमचा आजार आणि उपचार समजून घेणे हा तुमचा अधिकार आहे. ही यादी सोबत घेऊन जा.
कॅन्सरच्या काळात चिंता आणि दुःख होणे सामान्य आहे
रुग्ण आणि कुटुंबांना भीती वाटणे, राग येणे किंवा उदास वाटणे सामान्य आहे. मदत उपलब्ध आहे.
ट्रायल्स समजावून सांगितल्या आहेत
clinical trial म्हणजे काय?
क्लिनिकल ट्रायल ही एक काळजीपूर्वक केलेली स्टडी आहे जी लोकांमध्ये नवीन उपचार, टेस्ट किंवा काळजी घेण्याच्या पद्धतीची चाचणी घेते.
ट्रायलचे फेजेस सोप्या भाषेत
नवीन उपचाराची स्टेप बाय स्टेप चाचणी केली जाते. प्रत्येक स्टेपला फेज म्हणतात.
भारतातील क्लिनिकल ट्रायलमध्ये तुमचे अधिकार
क्लिनिकल ट्रायलमध्ये भाग घेणाऱ्या लोकांचे भारतीय कायदा संरक्षण करतो.
मला उपचाराऐवजी फक्त साखरेची गोळी मिळेल का?
कॅन्सर ट्रायल्सबद्दल ही एक कॉमन चिंता आहे.
भारतात कॅन्सर ट्रायल कशी शोधायची
MyCancerTrials अशा ट्रायल्सची यादी देते ज्यामध्ये पेशंट्स घेतले जात आहेत, सोप्या भाषेत. हे फ्री आहे.
मदत आणि अधिकार
आयुष्मान भारत कॅन्सर उपचाराचा खर्च देऊ शकतो
PM-JAY पात्र कुटुंबांना हॉस्पिटलमधील उपचारांसाठी, ज्यामध्ये कॅन्सर केअरचाही समावेश आहे, हेल्थ कव्हर देते.
तंबाखू सोडण्यासाठी मोफत मदत
तंबाखू सोडणे कठीण आहे, पण मदत मोफत आहे आणि ती एकट्याने प्रयत्न करण्यापेक्षा जास्त चांगल्या प्रकारे काम करते.
कॅन्सर हॉस्पिटलमध्ये जात आहात? काय सोबत ठेवावे
तयार राहिल्याने वेळ वाचतो आणि पुन्हा पुन्हा टेस्ट करावे लागत नाहीत.
रुग्ण आणि कुटुंबांसाठी मोफत मानसिक आरोग्याची मदत
कॅन्सरचा परिणाम शरीरासोबतच मनावरही होतो. बोलल्याने मदत होते.